Wystawa „Madonny Świata” zorganizowana na kampusie Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego (UKSW) w Warszawie to coś znacznie więcej niż prezentacja wizerunków religijnych. To poniekąd artystyczna podróż przez kontynenty, stulecia i tradycje. Ukazuje, jak postać Matki Bożej – Maryi – przenika do lokalnych kultur, przybierając oblicza bliskie sercom ludzi w różnych zakątkach globu. Wystawa ta, umiejscowiona w sercu akademickim, które stawia na dialog między wiarą a rozumem, stanowi głęboki namysł nad fenomenem kulturowym, teologicznym i artystycznym.
UKSW, jako instytucja nosząca imię Prymasa Tysiąclecia, kardynała Stefana Wyszyńskiego, którego maryjność była fundamentem nauczania, staje się naturalnym miejscem dla takiej ekspozycji. „Madonny Świata” pokazują, że choć Maryja jest jedna, to jej wizerunki są tak różnorodne, jak ludzkość, która się do niej zwraca.
Koncepcja wystawy opiera się na napięciu między uniwersalnością postaci Matki Bożej a lokalnością jej kultu. W teologii chrześcijańskiej Maryja jest postacią historyczną, matką Jezusa. Jednak w historii kultury i pobożności ludowej Maryja zyskuje lokalne rysy. Wystawa „Madonny Świata” prezentuje tę różnorodność w sposób fascynujący, ukazując Madonny europejskie, Madonny Ameryki Łacińskiej, jak również Madonny azjatyckie i afrykańskie. Te ostatnie przybierają często ciemniejszy odcień, a jej wizerunki są mocno osadzone w lokalnej estetyce, symbolice i sztuce ludowej. Wystawa pokazuje, jak chrześcijaństwo „zakorzenia się” (inkulturacja) w kulturach pozaeuropejskich. Ta różnorodność na wystawie uczy otwartości i pokazuje, że wiara nie jest monolitem kulturowym, lecz prawdą, która może przyjmować różne formy wyrazu.
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego jest miejscem, gdzie nauka spotyka się z wiarą. Organizacja tak wielowymiarowej wystawy, zorganizowanej przez Katedrę Misjologii UKSW, wpisuje się w misję uczelni, która chce kształtować ludzi wrażliwych na kulturę, historię i duchowość. W dzisiejszym, zglobalizowanym świecie, wystawa „Madonny Świata” nabiera dodatkowego znaczenia. W obliczu kryzysów migracyjnych oraz napięć kulturowych i religijnych, postać Matki Bożej staje się symbolem jedności, pokoju i matczynej opieki, która nie zna granic. Wystawa pokazuje, że Maryja łączy - wizerunki Madonn są szanowane nie tylko przez katolików, ale często także przez prawosławnych, a nawet, w niektórych kontekstach, przez islam. Maryja jest bliska - każda kultura znajduje w Niej swoją „matkę”, co sprawia, że religia staje się bardziej osobista i zrozumiała.
Wystawa „Madonny Świata” na UKSW to nie tylko zbiór eksponatów i wizerunków, ale zaproszenie do refleksji nad naszą tożsamością, kulturą i duchowością. To pokazanie, że piękno sztuki może służyć głębszemu poznaniu sacrum, a różnorodność wizerunków Maryi wzbogaca, zamiast dzielić.
Dla społeczności akademickiej UKSW i gości odwiedzających uniwersytet jest to chwila zatrzymania się, kontemplacji i zrozumienia, że jesteśmy częścią większej całości – rodziny ludzkiej, nad którą czuwa ta sama Matka, przyjmująca tysiące imion i oblicz.
Eksponaty i roll-upy pochodzą ze zbiorów Muzeum Misyjno-Etnograficznego Księży Werbistów w Pieniężnie oraz Referatu Misyjnego Księzy Werbistów w Pieniężnie. Z wystawą można zapoznać się od 4 kwietnia do 29 maja 2026 r. (GI)
Fotografie: Tomasz Szyszka SVD