Chciałbym podzielić się świadectwem, które może stać się „umacniającym znakiem” na naszej misyjnej, werbistowskiej drodze. Uznałem, że najwłaściwsze będzie przybliżenie doświadczenia niezwykle mi bliskiego – wieloletniej posługi wśród osób uzależnionych.
Jej początki sięgają jesieni 2000 roku. Spotkałem wówczas ludzi, którzy zaprosili mnie, bym towarzyszył im na drodze trwania w trzeźwości. Odczytałem to jako wyraźny znak od Boga, przemawiającego przez konkretne wydarzenia i osoby. Rok później, odpowiadając na ich prośbę i w pełni respektując autonomię grup wsparcia, podjąłem się prowadzenia corocznych, trzydniowych rekolekcji opartych na programie Dwunastu Kroków Anonimowych Alkoholików.
Od 2015 roku do duszpasterstwa trzeźwościowego dołączyli o. Szczepan Szpyra oraz o. Krzysztof Grzybek. Choć o. Szczepan w 2017 roku objął obowiązki proboszcza w Olsztynie i zakończył tę posługę, o. Krzysztof kontynuuje ją do dziś. Jako certyfikowany terapeuta uzależnień pracuje także w Białymstoku. Obecność obu Ojców postrzegam jako wyraz szczególnej troski Boga o cierpiących alkoholików. Jestem im wdzięczny za wspólną służbę „ubogim”.
Warto podkreślić, że o. Krzysztof – bardzo ceniony za swój profesjonalizm i zaangażowanie – nie tylko pełni posługę kapłańską w czasie rekolekcji, ale także przyjeżdża ze swoimi pacjentami, którzy rozpoczynają proces terapii. Dzięki temu „nowicjusze” wkraczają w środowisko „weteranów” trzeźwości, otrzymując od nich bezcenne wsparcie praktyczne (np. jak radzić sobie w kryzysach) oraz – co najważniejsze – nadzieję.
W 2015 roku rozszerzyliśmy formułę o rekolekcje wielkopostne i adwentowe dla rodzin, obejmując opieką także osoby współuzależnione. Obecnie odbywają się cztery takie spotkania rocznie. Uczestnicy zaświadczają, że pomagają im one odkrywać miłość Boga, wzrastać w wierze i trwać w abstynencji. Towarzyszy im głębokie przekonanie, że droga do wolności nie jest możliwa bez wsparcia łaski. Co istotne, ruch AA nie tylko zakłada istnienie Transcendencji, ale przede wszystkim uznaje uzdrawiające działanie osobowego,kochającego Boga w życiu człowieka.
W ciągu lat posługi wielokrotnie byłem świadkiem Bożego działania. Widziałem nie tylko powroty do zdrowia, ale i głębokie przemiany duchowe: uzdrawianie relacji, pojednanie z trudną przeszłością, zadośćuczynienie krzywd i odzyskiwanie pogody ducha. Są to przede wszystkim powroty do Boga i Kościoła, o czym świadczą m.in. zapisy świadectw, zamieszczone w Księdze Jubileuszowej wydanej na 100-lecie naszego Seminarium Misyjnego. Niech Bóg będzie uwielbiony za te żywe dowody Jego zbawczej mocy.
Pieniężno 2008. Konferencja na temat „Kroków” (fot. archiwum Antoniego Jucewicza SVD)
Z mojej praktyki duszpasterskiej zrodziło się zainteresowanie naukowe programem AA. Jest on bowiem skutecznym narzędziem trzeźwienia, ma ogromny walor medyczny – niemal wszystkie ośrodki odwykowe zalecają go jako niezbędną kontynuację leczenia. Skuteczny model wychodzenia z nałogu musi uwzględniać złożoność człowieka i opierać się na rzetelnej, pełnej antropologii. Alkoholizm dotyka bowiem wszystkich sfer osoby, ze szczególnym uwzględnieniem sfery duchowej i moralnej, gdzie tkwi jego głębokie podłoże. Analiza programu AA pozwala dostrzec, że odwołuje się on do fundamentu duchowego istnienia człowieka, wykraczając poza obszar czystej psychologii, która nie zawsze jest w stanie dotrzeć do źródła najgłębszych problemów człowieka.
Zasady AA, łączące wiedzę medyczną z duchowością chrześcijańską, znajdują dziś zastosowanie nie tylko w leczeniu uzależnień chemicznych i behawioralnych, ale – co ciekawe – coraz częściej służą także formacji duchowej katolików. Program ten oferuje także wskazówki do pracy nad sobą, które pomagają w przezwyciężaniu różnych kryzysów wewnętrznych.
Opisywany program stanowi skuteczne i powszechnie stosowane narzędzie terapii osób uzależnionych. Dlatego też terapia oparta na zasadach AA zasługuje na uwagę nie tylko świata medycyny, ale i Kościoła, w tym katolickiej teologii. Z tej racji tematykę programu Anonimowych Alkoholików uczyniłem przedmiotem moich badań, czego owocem jest książka Program Anonimowych Alkoholików w perspektywie teologicznomoralnej (Olsztyn 2018).
Na koniec chcę wyrazić moje dziękczynienie Trójjedynemu Bogu, że wyznaczył mnie do służby osobom uzależnionym i ich rodzinom. To szczególne doświadczenie, w którym, pochylając się nad cierpiącym człowiekiem, dostrzegam oblicze Chrystusa i niejako dotykam Jego ran w ciele „najmniejszych braci”.
Antoni Jucewicz SVD
Tekst za: KOMUNIKATY SVD
O. Antoni Jucewicz SVD (fot. archiwum SVD)